Με τα άρθρα 5-30 του Ν.4738/2020 (Πτωχευτικός Κώδικας – ΠτωχΚ) με τίτλο «Ρύθμιση οφειλών και παροχή δεύτερης ευκαιρίας», δίνεται η δυνατότητα στους οφειλέτες να ρυθμίσουν τα χρέη τους προς:
• το Δημόσιο (ΑΑΔΕ),
• τα Ασφαλιστικά Ταμεία (ΕΦΚΑ – ΚΕΑΟ),
• τα Τραπεζικά Ιδρύματα και τις εταιρίες διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις.
________________________________________
Σκοπός του Εξωδικαστικού Μηχανισμού
Όπως προκύπτει και από τον τίτλο («παροχή δεύτερης ευκαιρίας»), σκοπός του νομοθετήματος είναι να δώσει τη δυνατότητα στον πολίτη – οφειλέτη να ρυθμίσει τις οφειλές του με τρόπο βιώσιμο και εξυπηρετήσιμο, ώστε να μπορεί ταυτόχρονα να ανταποκρίνεται στις τρέχουσες υποχρεώσεις του.
Μετά την κατάργηση του Ν.3869/2010 (γνωστού ως νόμου Κατσέλη), ο νέος ΠτωχΚ με τις ειδικότερες διατάξεις του για τον Εξωδικαστικό Μηχανισμό καλύπτει ολιστικά το κενό που δημιουργήθηκε.
Η διαδικασία γίνεται εξ ολοκλήρου ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους (ΕΓΔΙΧ) και συνεπώς δεν απαιτείται φυσική παρουσία του οφειλέτη σε κανένα στάδιο. Για την έναρξη απαιτούνται οι κωδικοί Taxisnet, ΑΜΚΑ, email και κινητό τηλέφωνο.
________________________________________
Πλεονεκτήματα του Εξωδικαστικού Μηχανισμού
• Δικαίωμα υπαγωγής: Όλα τα φυσικά πρόσωπα, ελεύθεροι επαγγελματίες, εμπορικές και μη επιχειρήσεις.
• Ολιστική αντιμετώπιση χρεών: Συγκέντρωση οφειλών σε μία ενιαία διαδικασία, αποφεύγοντας τον κατακερματισμό πολλαπλών ρυθμίσεων.
• Μακροχρόνια αποπληρωμή: Έως 240 δόσεις για Δημόσιο και Ασφαλιστικά Ταμεία, και έως 35 έτη για πιστωτικά ιδρύματα.
• Δυνατότητα κουρέματος: Πιθανότητα διαγραφής μέρους χρέους (προσαυξήσεων, τόκων ή και κεφαλαίου).
• Προστασία από μέτρα εκτέλεσης: Προσωρινή αναστολή κατασχέσεων και πλειστηριασμών.
• Ηλεκτρονική διαδικασία: Χωρίς ανάγκη παρουσίας σε δικαστήρια.
________________________________________
Μειονεκτήματα και περιορισμοί
• Μη υποχρεωτική συμμετοχή τραπεζών: Τα πιστωτικά ιδρύματα δεν δεσμεύονται να υποβάλουν πρόταση, εκτός αν ο οφειλέτης έχει χαρακτηριστεί «ευάλωτος».
• Αβεβαιότητα κουρέματος: Δεν υπάρχει εγγύηση διαγραφής χρεών, εξαρτάται από την οικονομική κατάσταση και την περιουσία του οφειλέτη.
• Κίνδυνος απώλειας ρύθμισης: Αν δεν τηρούνται πιστά οι όροι, η ρύθμιση καταπίπτει.
• Επανυποβολή αίτησης: Σε περίπτωση απόρριψης πρότασης, νέα αίτηση μπορεί να γίνει μόνο μετά την πάροδο ενός έτους.
________________________________________
Συμπέρασμα
Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών αποτελεί ουσιαστική δυνατότητα για αναδιάρθρωση χρεών, αλλά δεν είναι κατάλληλος για όλους. Απαιτείται προσεκτική αξιολόγηση κάθε περίπτωσης με τη βοήθεια εξειδικευμένης νομικής και οικονομικής καθοδήγησης.
Η σωστή στρατηγική μπορεί να οδηγήσει σε βιώσιμη ρύθμιση και ουσιαστική μείωση χρέους, ενώ η λανθασμένη επιλογή ενδέχεται να επιβαρύνει περαιτέρω την οικονομική κατάσταση.
